Werk aan de winkel

Terwijl het buiten koud en guur is en iedereen nadenkt over de cadeaus die nog gekocht moeten worden voor de feestdagen, wordt er bij ons hard gewerkt aan het nieuwe programma voor in museum Boijmans. Na de selectie van de werken in het museum, moet er nagedacht worden over hoe de werken tot leven kunnen komen voor blinden en slechtzienden. Het is super leuk om je fantasie de vrije loop te laten, maar soms is het goed om ook even achteruit te stappen en het van een afstandje te bekijken. Het grotere geheel komt dan beter tot zijn recht en sommige ideeën lijken dan ineens absurd.

Een van de stukken die we in november hebben uitgezocht is het stilleven “gedekte tafel” uit 1615 (schilder niet bekend) met kaas, brood, lente ui en vis. Wat ons aansprak in het geheel is de mogelijkheid om hier met geuren te werken. Stinkende kaas, vislucht en uien in combinatie met versgebakken brood. De intentie was leuk, maar of dat nu daadwerkelijk ook een toevoeging zou zijn aan de beleving? De eerste reactie van experts was dat men wel weet hoe kaas ruikt. Wat voegt het dan nog toe? Gebruik je de geur omdat het kan of om je verhaal te vertellen?

Dat is iets wat we ons nu steeds afvragen bij een werk. Wat is de boodschap die we over willen brengen en met welke zintuigen kunnen we die boodschap versterken. We proberen geen geur te gebruiken omdat het voor de hand ligt, maar omdat het iets toevoegt aan de beleving van het kunstwerk. Bij het stilleven “gedekte tafel” moet je geen geur gebruiken omdat het kan maar om er een boodschap mee over te brengen. Hoe zou het in het atelier geroken hebben tijdens het schilderen. Zo’n schilderij maak je niet in één dag, zou de schilder zijn stilleven laten liggen? Vroeger hadden ze geen koelkast om alles in goed te houden. De geur van de vis en de kaas moet zich hebben gemengd met die van de uien en het brood. En dat alles in misschien vochtig atelier waar de schilder met olieverf aan het werk is. Hoe zou het daar ruiken, in welke lucht stond de schilder te werken? Als je meer wil vertellen over die tijd, de eetgewoontes van de mensen en hoe de schilder dit heeft vastgelegd; misschien is geur dan in dit geval wel de beste aanvulling om de beleving tot leven te brengen. Een mooie afweging om te maken, telkens weer, bij elk schilderij dat we verrijken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.