Museum van de Geest
Over het kunstwerk tussen je oren
– Francis Ter Horst
Geboren en getogen in Haarlem maar nog nooit van dit museum gehoord. En dan blijkt het ook nog eens op loopafstand van mijn ouderlijke huis te zijn. Als kind regelmatig wezen schaatsen op de schotelsingel waar het prachtige gebouw aan staat. Dus het kan niet anders dan dat ik het in mijn jeugd heb gezien.
Deze week was ik bij mijn ouders aan het logeren dus samen met mijn moeder en Claire (blindengeleidehond) besloten om een bezoekje te brengen aan museum van de geest. Mijn ouders kenden het nog als het Dolhuys.
Na een korte wandeling waren we er al. Dat is dan wel een luxe. Misschien voortaan meteen op Claire vertrouwen want die bracht me gelijk de juiste kant op naar de verplaatste ingang. Maar natuurlijk heb ik mijn eigenwijsheid van mijn moeder en die dacht het beter te weten dan een goed getraind blindengeleidehond. Dus via de toeristische route naar de ingang.
De dame binnen bij de kassa was meteen gezellig enthousiast dat er een geleidehond was en wist dat ze die niet mocht afleiden. Wat een fijn en warm welkom. Na het scannen van de museumjaarkaart konden we doorlopen. Gelukkig is mijn moeder goedziende en kon zij de kluisjes vinden voor jassen en tassen. Achter de kluisjes kregen we uitleg over de audiotoer.
Wat fijn als je merkt dat iemand bewust is van wat hij doet en beseft dat je niet kan zien wat hij doet. Tijdens de uitleg van de medewerker werd er regelmatig aangegeven dat hij me even moest aanraken om de oortjes of het apparaat te bedienen. Met elke keer daar ook achteraan de vraag of dat voor mij in orde was. Daarna konden we zelfstandig op pad om de route te gaan volgen. Maar of dat nu het handigste werkt in dit museum……
Het bleek dat de audiotoer op een touchscreen apparaat zit. Voor mij dus niet zelfstandig te bedienen. En mijn moeder is er blijkbaar ook niet de handigste in. Via een andere bezoeker kwamen we er achter dat je eerst een stukje hoorde over de ruimte waar je in stond. Geen beschrijving van de ruimte maar welke functie het heeft gehad. In de ruimtes waren ook vitrines met spullen die een connectie hebben met die ruimte en daar kon je in een vervolg menu meer over horen. Waar ze voor dienden maar weer geen beeldbeschrijvingen. Omdat alles in glazen vitrines stond voor mij volledig kansloos om iets van mee te krijgen.
En blijkbaar moest je ergens op klikken op het apparaat om naar de volgende ruimte te gaan. Maar hierin liepen mijn moeder en ik volledig vast want we hadden geen duidelijkheid in welke ruimte we waren en welke tekst op de audiotoer er dan bij hoorde.
Uiteindelijk dus maar besloten om de toer uit te zetten en wat rond te lopen. De schoonheid en omvang van het gebouw kon ik gelukkig wel mee krijgen maar wat er te zien was niet. Mijn moeder, die zelf schildert, was onder de indruk van de kunst objecten die er te bewonderen waren. Gemaakt door de bewoners van het Dolhuys.
Een stukje van de audiotoer die ik heb geluisterd heeft mij geraakt. In het Dolhuys werden de mensen ondergebracht die niet voldeden aan de normen en verwachtingen van de maatschappij. Dus mensen met een beperking in welke vorm dan ook. Het idee dat ik met mijn 1,5 procent restvisus vroeger mogelijk hier terecht was gekomen. Voor de maatschappij iemand die geen bijdrage kan leveren en die continu zorg en hulp nodig heeft. Ik vond het een erg pijnlijke gedachte. En wat ben ik dan dankbaar voor de tijd waarin we nu leven. Waarin iedereen mag zijn wie hij is. Iedereen op zijn niveau en op zijn manier een bijdrage kan leveren in de maatschappij. De hulpmiddelen die er nu zijn. Zelfstandig achter een computer of telefoon werken door spraaksoftware en braille leesregels. Maar ook mijn lieve honden. Eerst Nikki en Claire, hun begeleiding waardoor ik vrij en zelfstandig kan leven en mij kan verplaatsen.. Niet alles was vroeger beter…..
Ik vond het heel gezellig om samen met mijn moeder een ochtendje op pad te zijn geweest. We hebben een mooi gesprek gehad over zelfstandigheid en kunst maken op een van de bankjes in het museum. In een prachtige hoge zaal. Van het museum zelf heb ik verder niet voldoende meegekregen om dat bezoek de moeite waard te vinden. Nu konden wij met onze kaart kosteloos naar binnen maar moet je het toegangsgeld betalen (20 euro) dan vind ik het persoonlijk niet het geld waard als je niet volledig zicht hebt. Maar die keuze moet een ieder zelf afwegen. Aan de vriendelijkheid en het begrip van de medewerkers (vrijwilligers) ligt het in ieder geval niet.
