Tastworkshop Rijksmuseum
Munten van wel 200 jaar oud
– Gracia Tham
“Gracia, ga je mee naar een tastworkshop van het Rijksmuseum?”. De uitnodiging van Elvera sprak me meteen aan en op 8 oktober zaten wij, samen met Francis en een tiental andere gelukkigen aan een tafel met een heuse Romeinse munt van weet ik hoeveel jaar oud in onze handen…..met blauwe handschoentjes aan.
Het Rijksmuseum organiseert sinds een paar jaar tastworkshops voor mensen met een visuele beperking. En dan niet in Amsterdam, maar in hun depot in Amersfoort. Het bezoek aan dit Collectiecentrum Nederland, waar ook kunstschatten van een aantal andere musea opgeslagen zijn, is al een belevenis op zichzelf: Een zeer groot gebouw, met zware hekken, ID controle en speciale bezoekers ruimtes die beveiligd zijn. De schatkamer zelf bevindt zich uiteraard buiten ons bereik.
Dit jaar werd geput uit de collectie munten en penningen. Conservator Jan Pelsdonk deelde met enthousiasme zijn kennis en we mochten van alles vragen. En we mochten vooral voelen. Want voor iedere bezoeker legde Jan steeds munten klaar die in Nederland gebruikt waren. Te beginnen met Romeinse munten uit de tijd van keizer Augustus. Nog met de hand geslagen en met de hand rond geknipt, zodat elke munt uniek was en aanvoelde. Wel wat anders dan de huidige gladde euro’s die allemaal hetzelfde voelen en alleen van afbeelding verschillen. Zo bijzonder om een eeuwenoude munt in handen te hebben die generaties lang van de ene naar de andere hand over ging over grote afstanden.
De boeiende geschiedenis reis ging via munten uit de Middeleeuwen, uit de tachtigjarige oorlog tot en met een dubbeltje met koningin Wilhelmina. Opvallend was bijvoorbeeld de verandering in grootte en dikte van de munten na de ontdekking van Amerika en daarmee de beschikbaarheid van grotere hoeveelheden goud en zilver in Europa. Of de munten die geslagen zijn uit privébezittingen van burgers in tijden van belegering om de huurlingen te kunnen betalen.
Ook verzamelaarsmunten zijn van alle tijden Daar waar een gewone munt dof en afgesleten was, was zo een verzamerlaarsmunt letterlijk een pronkstuk om te zien en te voelen. De afbeeldingen op de munten vertelden ook het verhaal van hun tijd: koningen, keizers, goden, religieuze symbolen en motto’s.
Al met al een bijzondere middag waar we veel te weten zijn gekomen met de unieke ervaring de munten te mogen aanraken. Zoveel fijner dan ze van een afstand in een vitrine te proberen bekijken met slecht zicht en weerspiegeling van glas. Wat ook fijn was, was dat ieder een eigen munt kreeg om te voelen, zodat je allemaal tegelijk dezelfde ervaring kon hebben en delen.