Eenduidige communicatie
Iconen kunnen erbij helpen
In het voorjaar van 2025 is in Amsterdam een nieuw initiatief ontstaan om de toegankelijkheid van musea op een eenduidige manier inzichtelijk te maken. Zo kunnen museumbezoekers snel zien welke voorzieningen er wel of niet zijn en gemakkelijk inschatten in hoeverre het museum toegankelijk is voor bezoekers met een beperking.
Samen met verschillende belangenorganisaties is er onder meer een basisset symbolen ontwikkeld en een tool om de voorzieningen digitaal toegankelijkheid op websites op te nemen. Deze set symbolen is uitvoerig getest onder de verschillende doelgroepen en dient als een eerste indicatie en zijn nadrukkelijk niet bedoeld als keurmerk.

Verder dan Amsterdam
Wij ontvangen dit initiatief met open armen en introduceren het bij alle musea waar we binnenkomen. Want hoe meer musea het oppakken, hoe eenduidiger die communicatie wordt. Ook stichting Accessibility heeft het initiatief omarmt. Zij hebben het een landelijk vervolg gegeven. Hiermee bouwen zij samen met de branche, experts en eindgebruikers voort op de basisset die voor de Amsterdamse musea is ontwikkeld. Met dit project gaan zij een digitale standaard ontwikkelen voor toegankelijke informatie in de recreatiesector.
Ondersteuning met iconen
De basis van het initiatief uit Amsterdam bestaat uit een set iconen waarmee verschillende faciliteiten worden aangeduid. Deze worden toegelicht met extra informatie en kunnen op een website van een museum worden vermeld op de pagina ‘Toegankelijkheid’. In de set wordt informatie aangeboden, onderverdeeld in vier groepen:
- Mensen die minder mobiel zijn
- Mensen met een visuele beperking
- Mensen met een auditieve beperking
- Mensen die gevoelig zijn voor prikkels
Bij elke groep horen weer eigen iconen.
Voor mensen die minder mobiel zijn is het hoofdicoon een poppetje in een rolstoel. Belangrijke aspecten voor hen zijn bijvoorbeeld of er een rolstoeltoegankelijk toilet of -lift is. Een drempelloze ingang en een mobiele pin zodat ook zij zelfstandig een betaling kunnen doen bij bijvoorbeeld het aanschaffen van een toegangsbewijs of iets te drinken in het museumcafé.
Voor mensen met een auditieve beperking is het hoofdicoon een oor met een streep erdoor. Zij willen graag weten of er een ringleiding aanwezig is voor geluidsinstallaties. Maar bijvoorbeeld ook of video’s voorzien zijn van ondertiteling.
Voor mensen die doof zijn en gebarentaal gebruiken, is het fijn om te weten of dat ook beschikbaar is in het museum.
Voor mensen met een visuele beperking is het hoofdicoon een oog met een streep erdoor. Daarbij is een helft van het oog voorzien van streepjes. Zo wordt het onderscheid aangegeven voor mensen die blind zijn of slechtziend. Voor hen is het belangrijk om te weten of er grootletter teksten zijn of misschien zelfs wel braille. Of er audiodescriptie wordt aangeboden en hulp bij het vinden van de route door het museum.
Voor mensen die gevoelig zijn voor prikkels is het hoofdicoon een hoofd met sterretjes eromheen. Mensen die hier last van hebben vinden het prettig als er tijden zijn waarin het museum prikkelarm is. Ze maken gebruik van een prikkelarme ruimte als het even teveel wordt. En voor degene die een Sunflower Keycord dragen, is het goed om te weten of een museum hiermee bekend is.
Waar wij zelf gebruik kunnen maken van iconen om een boodschap te verduidelijken doen we dat zoveel mogelijk. Zo gebruiken wij ze bijvoorbeeld in de activiteitenkalender van Toegankelijk Museum. Maar de belangrijkste rol die wij nu hebben, is om de musea te motiveren ze ook te gaan gebruiken. Wij helpen graag bij het onderzoek om de informatie die hiervoor nodig is bovenwater te krijgen. Het is niet alleen voor belangrijk voor de mensen die er baat bij helpen. Het helpt je als museum ook om te ontdekken hoe toegankelijk je nu eigenlijk echt bent.
